چرا با وجود بانک مرکزی بانک‌ها بنگاهداری می‌کنند؟

چرا با وجود بانک مرکزی بانک‌ها بنگاهداری می‌کنند؟

12
0
اشتراک
بانک مرکزی

به گزارش خبرگزاری سنگ ایران، نظام بانکداری باید بستر و شرایط تسهیل اقتصادی را ایجاد کند که البته این نقش‌آفرینی با واسطه‌گری در پس‌انداز منابع مالی و تامین تسهیلات برای تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی انجام می‌شود.

در سال‌های اخیر انتقادهای فراوانی به عملکرد بانک‌ها وارد شده که یکی از آنها مربوط به ورود بانک‌ها به عرصه بنگاهداری است. این امر برای تولیدکنندگان مشکلاتی ایجاد کرده است زیرا بانک‌ها منابع مالی فراوانی در اختیار دارند که به علت سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف اقتصادی دیگر بانک‌ها برای تامین تسهیلات مورد نیاز واحدهای تولیدی و صنعتی گامی برنمی‌دارند.

اما همه معضلات بانک‌ها تنها به بنگاهداری آنها محدود نمی‌شود، در چند سال اخیر شاهد انتشار اخبار متعددی از فسادهای مالی کلان در بانک‌های مختلف کشور بوده‌ایم که آخرین آنها مربوط به اختلاس ۱۲هزار میلیارد تومانی از دو بانک باسابقه کشور است. حال مهم‌ترین سوال این است که چرا بانک‌های ایران از مسیر اصلی فعالیت خود دور شده‌اند و به حیطه‌هایی ورود کرده‌اند که در شرح وظایف و کارکرد اصلی آنها تعریف نشده است؟ مهم‌ترین دلیل بنگاهداری بانک‌ها چیست و چرا اخبار وقوع فسادهای کلان در نظام بانکی کشور تا این حد افزایش یافته است؟

رانت اطلاعاتی، عامل بنگاهداری

ابراهیم رزاقی
ابراهیم رزاقی

ابراهیم رزاقی، اقتصاددان درباره بروز چنین مشکلاتی در نظام بانکداری کشور می‌گوید: مدیران بانکی مهم‌ترین عامل بروز فساد و عدول بانک‌ها از شرح وظایفی است که برای آنها تعریف شده است.

وی می‌افزاید: مدیران بانکی در ایران بدون هیچ ضابطه‌ای انتخاب و منصوب می‌شوند و همین امر موجب می‌شود تا بانک‌ها با استفاده از رانت‌های اطلاعاتی که دارند از سرمایه‌های مردم برای بنگاهداری استفاده کنند و همچنین شاهد بروز مفاسد کلان اقتصادی در سیستم بانکی کشور باشیم.

این اقتصاددان خاطرنشان می‌کند: اگر مدیران بانکی منطبق با اصول و قواعدی خاص و از میان افرادی آشنا با نظام بانکی در ایران انتخاب شوند به‌طور قطع دیگر شاهد بروز چنین معضلاتی در سیستم بانکی نخواهیم بود تا از یک طرف هرچند وقت یکبار پرونده‌ای جدید از مفاسد بانکی مفتوح شود و از سوی دیگر سرمایه‌های مردم به جای اینکه در اختیار بخش تولید با هدف ایجاد ارزش‌افزوده و اشتغال قرار بگیرد از سوی بانک‌ها صرف فعالیت‌های دلالی و واسطه‌گری شود و همین امر موجب شود تا نظام اقتصادی کشور به جای تولید محور بودن به سمت اقتصادی تجاری که مبتنی بر تقویت سفته‌بازی است، هدایت شود.

نظارت‌ها دقیق شود

محمدمهدی رییس‌زاده
محمدمهدی رییس‌زاده

محمد مهدی رییس‌زاده نیز که مشاور مالی و بانکی اتاق بازرگانی ایران است اظهار می‌کند: بروز فساد در بانک‌ها و همچنین بنگاهداری از سوی بانک‌ها ناشی از چند مسئله است که یکی از آنها نحوه نظارت بانک مرکزی است. اگر نظارت بانک مرکزی دقیق و کافی باشد تصمیمات بانکی بدون کنترل به مرحله اجرا در نخواهدآمد.

وی می‌افزاید: در شرایط کنونی مدیران بانکی تصمیم‌گیرنده نهایی درباره فعالیت بانک‌ها و نحوه هزینه منابع بانکی که در اختیار دارند، هستند و این در حالی است که باید بر عملکرد و سیاستگذاری بانک‌ها ازسوی بانک مرکزی نظارت دقیق و جامعی شود.

مشاور مالی و بانکی اتاق بازرگانی ایران که از نحوه انتخاب مدیران بانک گلایه‌های بسیاری دارد، تصریح می‌کند: بخش عمده‌ای از دلایل بروز فساد در نظام بانکی و دور شدن بانک‌ها از انجام وظایف اصلی خود ناشی از انتخاب اشتباه مدیران بانکی است. رییس‌زاده که دبیر انجمن صنایع نساجی نیز هست خاطرنشان می‌کند: درحال‌حاضر ما در نظام بانکی خود هیات‌مدیره‌هایی که بانکدار بوده و با ضوابط و شرایط بانکداری به درستی آشنایی داشته باشند، نداریم.

رییس‌زاده می‌گوید: متاسفانه در شرایط کنونی شاهد حضور مدیران غیرمتخصص در نظام بانکی کشور هستیم که در زمینه بانکداری و مسائل آن هیچ‌گونه تخصص و اطلاعاتی ندارند و این در حالی است که مدیریت بانک‌ها یکی از فعالیت‌هایی است که نیازمند افراد متخصص و متبحر است.

مشاور مالی و بانکی اتاق بازرگانی ایران ادامه می‌دهد: اگر به مدیریت در نظام بانکی توجه نکنیم به طورقطع باید همچنان شاهد بروز مشکلات متعدد در نظام بانکی کشور باشیم. البته ما در ایران به لحاظ ضوابط بانکی هیچ مشکل و کمبودی نداریم.

وی اظهار می‌کند: هرچند بانک مرکزی برای انتخاب و انتصاب مدیران‌عامل بانک‌ها شرایط و ضوابطی را تعریف و تعیین کرده اما تاکنون در انتصاب مدیران بانک‌ها نسبت به این معیارها بی‌توجهی شده است. زمانی که سوابق بانکی مدیران بانکی را در سال‌های مختلف بررسی می‌کنیم با مدیرانی مواجه می‌شویم که از نظام بانکداری و مسائل آن هیچ اطلاعی نداشته‌اند و حتی چند سال سابقه فعالیت در یک بانک را ندارند.

رییس‌زاده اینچنین ادامه می‌دهد: زمانی هم که به سایت بانک مرکزی مراجعه می‌کردیم با افرادی مواجه می‌شدیم که به‌عنوان مثال از یک هیات‌مدیره ۵ نفره فقط صلاحیت یک نفر از آنها از سوی بانک مرکزی تایید شده و سایر افراد بدون اینکه از سوی بانک مرکزی تایید صلاحیت شده باشند در هیات‌مدیره بانک حضور داشتند.

مشاور مالی و بانکی اتاق بازرگانی ایران تاکید می‌کند: اگر نظارت با دقت بیشتری از سوی بانک مرکزی انجام شود دیگر شاهد بروز چنین مسائلی و مشکلاتی از سوی نظام بانکی برای اقتصاد کشور نخواهیم بود.

مدیران بدون صلاحیت نداریم

کامران ندری
کامران ندری

اما کامران ندری، استاد دانشگاه اظهار می‌کند: بانک مرکزی صلاحیت تمامی مدیران عامل و هیات‌مدیره بانک‌ها را تایید می‌کند اما ممکن است در این تایید صلاحیت‌ها کمی سختگیری یا سهل‌گیری داشته باشد اما مدیری بدون تایید صلاحیت وارد نظام بانکی نمی‌شود.

وی می‌افزاید: فساد در تمامی بخش‌های اقتصادی ایران است و منحصر به نظام بانکی نیست اما مسئله‌ای که وجود دارد این است که اساس نظام اداری ما به شکل عام مبتنی بر شفافیت و صاف بودن حساب‌ها نیست. البته نوع بینش ما در ایجاد این فساد موثر است همچنین عزمی جدی برای مبارزه با فساد وجود ندارد و این فساد در نظام سیاسی ما رخنه کرده به همین دلیل مبارزه با فساد در اقتصاد ما دشوار شده است.

این استاد دانشگاه خاطرنشان می‌کند: گاهی به بهانه دورزدن تحریم‌ها و گاهی هم به بهانه کمک به اقتصاد شاهد بروز مفاسد اقتصادی هستیم که این وسعت فساد عاملی است برای اینکه نتوانیم با آن مقابله کنیم.

منبع : صمت

0

دیدگاهی نیست

دیدگاهی بنویسید

سیزده + 18 =