راهکاری برای بالا بردن بهره‌وری در واحدهای صنعتی

راهکاری برای بالا بردن بهره‌وری در واحدهای صنعتی

علت پایین بودن بهره‌وری در کشورمان نسبت به سایر کشورهای توسعه‌یافته، انجام نشدن اتوماسیون تمامی ارکان تولیدات صنعتی و غیرصنعتی و دخالت نیروی انسانی در فرآیند تولید عامل آن است که همین امر باعث کاهش بهره‌وری در بخش تولید کشور شده است.

45
0
اشتراک
علیرضا حائری
علیرضا حائری

به گزارش خبرگزاری سنگ ایران به نقل از صمت، گزارش سالانه سازمان توسعه و همکاری اقتصادی در سال ۲۰۱۵م درباره ساعات کاری رسمی برخی کشورها منتشر شد. بر اساس این گزارش کشور آلمان با ۱۳۷۱ ساعت کار سالانه، کمترین و کشور مکزیک با ۲۲۴۶ ساعت کار در سال بیشترین ساعت کاری در جهان را به خود اختصاص داده‌اند.

در همین گزارش، ساعات کار سالانه در کشورهای ژاپن، بریتانیا و امریکا ۱۷۶۶ و در کره‌جنوبی نیز ۲۱۱۳ ساعت عنوان شده است. فرانسه نیز سالانه ۱۴۸۲ ساعت کار رسمی دارد. در ایران نیز در سال ۱۳۹۴ ساعات کاری رسمی سالانه حدود ۲۱۴۸ ساعت بوده که این ساعات کاری از کشورهای توسعه‌یافته‌ای نظیر آلمان، امریکا، بریتانیا، فرانسه و حتی کره بالاتر است.

این در حالی است که انتقادات فراوانی به بالا بودن تعداد تعطیلات سالانه در کشور وارد می‌شود اما همانطور که مشاهده می‌شود روزهای کاری سالانه در کشور پایین نیست و از متوسط جهانی نیز بالاتر است. شاید مهم‌ترین دلیل این انتقادات، پایین بودن بهره‌وری در صنایع و متعاقب آن، کمبود برخی تولیدات صنعتی در کشور است که خود را در بالاتر بودن قیمت تمام‌شده محصولات داخلی نسبت به مشابه خارجی آن نشان می‌دهد و عده‌ای فکر می‌کنند با افزایش بیشتر ساعات کار می‌توان به بهره‌وری بالاتر و قیمت تمام‌شده پایین‌تری دست یافت.

البته درست است که در صورت افزایش ساعات کار هفتگی و سالانه می‌توان بیشتر تولید کرد اما پایین بودن بهره‌وری و تولید در کشور به علت پایین بودن ساعت کاری نیست و دلیل آن هم با مقایسه ساعات کاری در سایر کشورها به خوبی نمایان می‌شود. به راستی دلیل اینکه کشوری مانند آلمان می‌تواند با ۳۷ درصد ساعت کاری رسمی کمتر در سال نسبت به ایران در مسیر رشد و توسعه مناسب قرار گیرد ولی در کشور ما با وجود اینکه هر نیروی کار در سال حدود ۷۷۰ ساعت بیشتر از همتای آلمانی خود وقتش را در محیط‌های کاری سپری می‌کند، باز هم نمی‌توانیم فاصله کمی و کیفی خود را با آنها کمتر کنیم، چیست؟

به نظر من مهم‌ترین دلیل این موضوع، دخالت بیشتر نیروی کار ایران در تولید نسبت به کشورهای توسعه‌یافته است. به عبارت دیگر علت پایین بودن بهره‌وری در کشورمان نسبت به سایر کشورهای توسعه‌یافته، انجام نشدن اتوماسیون تمامی ارکان تولیدات صنعتی و غیرصنعتی و دخالت نیروی انسانی در فرآیند تولید عامل آن است که همین امر باعث کاهش بهره‌وری در بخش تولید کشور شده است.

علاوه بر تولیدات صنعتی، این معضل در بخش کشاورزی و در نبود کاشت یا برداشت مکانیزه محصول هم به‌خوبی قابل رصد است که دلیل عمده آن کوچک بودن زمین‌های کشاورزی و توسعه نامناسب مجتمع‌های کشت و صنعت است. نمونه بارز آن در کاشت، داشت و برداشت محصول پنبه خودنمایی می‌کند که خوراک اصلی صنایع نساجی بوده و به علت اینکه تا ۹۵درصد عملیات مربوط به کاشت، داشت و برداشت این محصول دستی انجام می‌شود، کیفیت محصول پایین‌تر و و قیمت تمام‌شده آن نسبت به محصولات مشابه خارجی بالاتر است.

به همین دلیل در کشوری مانند آلمان با ساعات کاری سالانه به مراتب کمتر از کشور ما، روند توسعه و تولید به خوبی پیش می‌رود و واحدهای صنعتی و کشاورزی با بهره‌وری مطلوب به‌کار خود ادامه می‌دهند. در این کشورها، نیروی انسانی زبده و تربیت‌شده بیشتر در فرآیند تحقیق و توسعه، طراحی صنعتی، نظارت بر فرآیند تولید و خدمات نقش‌آفرینی می‌کند و کمتر در فرآیند و خط تولید به کار گمارده می‌شود.

استفاده از اتوماسیون در واحدهای تولیدی علاوه بر افزایش بهره‌وری باعث کاهش خطاهای انسانی و درنتیجه کاهش ضایعات محصولات تولیدی می‌شود که روی کاهش قیمت تمام‌شده نیز تاثیر بسزایی دارد. بنابراین بهتر است که به جای افزایش ساعات کاری در کشور تلاش کنیم تا با هدایت سرمایه‌گذاری در بخش‌های تولیدی اعم از صنعتی و غیرصنعتی به ارتقای فناوری موجود در کشور اقدام کنیم.

در غیراین صورت قادر به رقابت با سایر تولیدکنندگان در عرصه جهانی نخواهیم بود و همچنان با معضل واردات کالا از طریق رسمی و غیررسمی روبه‌رو هستیم. در چنین حالتی حتی می‌توان تعطیلات دو روزه آخر هفته را هم جدی‌تر بررسی کرد. بابت کاهش نیروی کار در محیط‌های مکانیزه تولیدی نیز نباید نگرانی داشته باشیم زیرا در صورت تحقق اتوماسیون که منجر به افزایش تولید و کاهش قیمت تمام‌شده خواهد شد،

بخش‌های خدماتی ازقبیل تدارکات، فروش، خدمات پس از فروش، صادرات، تحقیق و توسعه و طراحی رشد کرده و نیروی انسانی بیشتری را نیز جذب خواهد کرد. این همان راهی است که کشورهای توسعه‌یافته پیموده‌اند و ما هم چنانچه هدف‌مان افزایش درآمدهای ارزی ناشی از صادرات محصولات صنعتی و تولیدی است راهی جز پیمودن این راه نداریم.

علیرضا حائری – کارشناس صنعت

0

دیدگاهی نیست

دیدگاهی بنویسید

1 × 4 =