بنگاهداری بانک‌ها «اقتصاد تولیدی» را از بین برد

بنگاهداری بانک‌ها «اقتصاد تولیدی» را از بین برد

20
0
اشتراک
بانک
بانک

به گزارش خبرگزاری سنگ ایران،  شاید دورترین خاطره‌ای که از آموزش پس‌انداز در زندگی یاد گرفته باشید به سن ۵ تا ۶سالگی شما مربوط شود؛‌ سال‌هایی که پول عیدی خود را به جای انداختن در قلک به دستان پدر و مادر می‌سپردید تا در بانکی برای تامین آینده شما سرمایه‌گذاری کنند، البته این سرمایه‌گذاری برای آینده‌تان می‌توانست فرصتی را برای بهره‌مندی والدین شما از تسهیلات بانکی مهیا کند.

آنچه ما از شرح وظایف بانک‌ها آموخته‌ایم در این ۴کلمه خلاصه می‌شود؛‌ پس‌انداز، دریافت سود، تسهیلات، جریمه دیرکرد. اما امروزه آنچه در واقعیت اقتصاد ایران تجربه می‌کنیم چیزی فراتر از این واژه‌هاست. امروزه دنیای پیرامونی ما پر شده از اخبار سرمایه‌گذاری‌های پیدا و پنهان بانک‌ها و رقابت بلامنازع آنها با فعالان اقتصادی که این امر عرصه را بر تولیدکنندگان کشور تنگ کرده است. شاید بارها نگاه‌تان به برج‌ها و «مال»های ساخته‌شده به‌وسیله بانک‌های کشور نیز افتاده باشد و از خود پرسیده باشید در حالی‌که سود تسهیلات و پس‌انداز در نظام بانکی رو به کاهش است سود حاصل از سرمایه‌گذاری بانک‌ها در کدام مسیر مصرف می‌شود؟ حال مهم‌ترین سوال این است که آیا سرمایه‌گذاری و انجام فعالیت تجاری و بنگاهداری جزئی از شرح وظایف بانک‌هاست که تاکنون ما از آن غفلت کرده‌ایم یا اینکه بانک‌ها از انجام وظایف اصلی خود عدول کرده‌اند؟

کسب سود بیشتر، هدف غایی بانک‌ها

ابراهیم رزاقی
ابراهیم رزاقی

ابراهیم رزاقی درباره دلایل حضور بانک‌ها در عرصه بنگاهداری و انجام فعالیت‌های تجاری اظهار می‌کند: بنگاهداری بانک‌ها مدت کوتاهی نیست که شروع شده و سابقه این فعالیت بانک‌ها حداقل به ۲۶ تا ۲۷ سال قبل بازمی‌گردد.

وی می‌افزاید: انتخاب سیاست تعدیل اقتصادی در کشور که صندوق بین‌المللی پول از آن به‌عنوان تغییرات ساختاری یاد می‌کند موجب شد تا رویه واگذاری بنگاه‌ها و هر واحد اقتصادی دولتی به بخش خصوصی در پیش گرفته شود.

این اقتصاددان ادامه می‌دهد: پس از اجرای سیاست‌های تعدیل اقتصادی این تفکر در میان مردم جامعه و مسئولان شکل گرفت که باید به‌دنبال حداکثر سود رفت و بانک‌ها نیز از دنباله‌روی این طرز تفکر غفلت نکرده و تمامی تلاش خود را به‌کار بستند تا سودهای کلان به‌دست بیاورند.

وی خاطرنشان می‌کند: کسب سود بیشتر از سوی مسئولان سیستم بانکی موجب شده تا نسبت به خرید و فروش هر نوع کالایی که سوددهی بیشتری دارد، بروند. البته این اقدام بانک‌ها موجب کمبود کالا در بازار و شروع روند افزایش قیمت کالا در بازار هم می‌شود.

این اقتصاددان اظهار می‌کند: متاسفانه اتخاذ شیوه نادرست از سوی بانک‌ها و بنگاهداری آنها موجب شده تا تفکر دلال‌بازی و واسطه‌گری در نظام اقتصادی کشور ترویج پیدا کند.

رزاقی با اشاره به سوءاستفاده بانک‌ها از منابع مالی مردم می‌گوید: کاسبی بانک‌ها موجب شده تا اقتصاد تولیدی کشور از بین برود و اقتصاد کشور به سمت اقتصاد تجاری، دلالی و احتکاری هدایت شود.

این اقتصاددان با اشاره به گسترش فساد در سیستم بانکی تصریح می‌کند: متاسفانه فساد در نظام بانکی به‌دلیل نبود نظارت و مجازات گسترش یافته است.

 تامین سود بانک‌ها با بنگاهداری

محمدمهدی رییس‌زاده
محمدمهدی رییس‌زاده

محمدمهدی رییس‌زاده، مشاور مالی و بانکی اتاق بازرگانی ایران اظهار می‌کند: بانک‌ها در سال‌های قبل از دو طریق بنگاهدار شدند؛ در یکی از این روش‌ها با اعطای تسهیلات سودآور به پروژه‌های مختلف بین ۳۰ تا ۴۰درصد شریک پروژه‌های اقتصادی می‌شدند و در هیات‌مدیره شرکت‌ها می‌توانستند وارد شوند و هیات مدیره نیز در آن واحد تولیدی و اقتصادی منصوب می‌کردند.

وی می‌افزاید: روش دومی که موجب شد بانک‌ها بنگاهدار شوند این بود که تسهیلات‌گیرندگان قادر به پرداخت اقساط خود نبودند و دارای معوقات می‌شدند و بانک‌ها طبق قانون می‌توانستند صاحب و مالک بنگاه شوند.

مشاور مالی و بانکی اتاق بازرگانی ایران ادامه می‌دهد: در سال ۹۲ که دولت تدبیر و امید روی کار آمد، مواردی از سوی بانک مرکزی به بانک‌ها بخشنامه شد که یکی از آنها این بود که بانک‌ها باید در مدت ۳سال از بنگاهداری خارج شوند و به اصل وظیفه خود بپردازند. طبق استانداردهای جهانی باید تا دو سال آینده بانک‌ها از عرصه بنگاهداری خارج شوند.

دبیر انجمن صنایع نساجی اظهار می‌کند: در سال‌های اخیر تصمیماتی که در عرصه بانکداری گرفته می‌شد به صورت دستوری بود و همچنین حاکمیت شرایط رکودی منجر به افزایش معوقات به سیستم بانکی شد و دولت‌ها یکی از بزرگترین بدهکاران به سیستم بانکی بودند بنابراین سود بانک‌ها در این سال‌ها از طریق بنگاهداری تامین می‌شد نه عملیات واقعیت بانکی.

عضو اتاق بازرگانی ایران تصریح می‌کند: بانک‌ها باید خود را از بنگاهداری خلاص کنند اما برخی انگیزه‌ها این روند را به تاخیر انداخته است بنابراین باید در این زمینه چاره‌اندیشی جدی شود. هرچند در قوانین تاکید شده که اگر بانک‌ها همچنان به بنگاهداری ادامه دهند ناچار به پرداخت مالیات‌های بسیار سنگین شوند تا دیگر انگیزه‌ای برای ادامه بنگاهداری نداشته باشند.

مشاور مالی و بانکی اتاق بازرگانی ایران در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چرا بانک‌ها در سرمایه‌گذاری و واسطه‌گری از بازار دلار گرفته تا مسکن ورود کرده‌اند، خاطرنشان می‌کند: متاسفانه برخی بانک‌ها مشغول ساخت بزرگترین «مال»ها و مجتمع‌های تجاری هستند در حالی‌که طبق قانون نباید بانک‌ها به این عرصه ورود کنند.

رییس‌زاده خاطرنشان می‌کند: بانک‌ها اغلب منابع مالی خود را برای خلق سود بیشتر به سمت بازارهای پرسود در زمینه‌های مختلف هدایت می‌کنند که این امر موجب قفل شدن منابع بانکی می‌شود. به گفته مشاور مالی و بانکی اتاق بازرگانی ایران، مشارکت بانک‌ها در سرمایه‌گذاری‌های مختلف موجب شده تا سیستم بانکی به بخش تولید تسهیلات لازم را ارائه ندهد و این امر منجر به نارضایتی تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی شده است.

این فعال اقتصادی می‌گوید: بانک‌ها با بنگاهداری و فعالیت‌های تجاری به جای اینکه نقش واسطه‌گری مالی را ایفا کنند به عرصه فعالیت‌های اقتصادی بخش خصوصی ورود کرده‌اند که این امر منجر به تضعیف بخش خصوصی نیز شده است.
رییس‌زاده با انتقاد از نبود نظارت بر عملکرد بانک‌ها خاطرنشان می‌کند: بانک‌ها برای فرار از فعالیت غیرقانونی اقدام به پرداخت تسهیلات به صورت ضربدری به یکدیگر می‌کنند.

یک نکته
تمامی تعاریف علمی و عملی از بانکداری در دنیا حاکی از آن است که بانک‌ها نباید به عرصه بنگاهداری و سرمایه‌گذاری ورود کنند زیرا این اقدام به مثابه برداشتن تیشه برای زدن ریشه فعالیت بخش خصوصی است. اگر فعالیت بانک‌ها در عرصه بازار همچنان ادامه پیدا کند نه‌تنها نباید امیدی برای رسیدن به روزهای طلایی با اتکا به اقتصاد بدون نفت و مبتنی بر تولید داشته باشیم بلکه نمی‌توانیم به اجرای سیاست‌های کلی اصل۴۴ قانون اساسی و خصوصی‌سازی نیز دل خوش کنیم. البته بنگاهداری و فعالیت اقتصادی بانک‌ها موجب می‌شود تا با شفافیت در اقتصاد نیز خداحافظی کنیم زیرا اتصال مدیران بانکی به منابع اطلاعاتی همواره برای آنها این امکان را ایجاد می‌کند تا بهترین موقعیت را برای سرمایه‌گذاری و خرید و فروش داشته باشند بنابراین دیگر جایی برای ادامه فعالیت فعالان اقتصادی و بخش خصوصی واقعی باقی نمی‌ماند.

تعریف علمی بانک
واژه بانک در زبان انگلیسی میانه از زبان فرانسوی میانه (banque)‌ و آن هم از واژه ایتالیایی قدیمی banca و آن نیز از واژه آلمانی بسیار قدیمی «‌banc، bank، bench. counter» گرفته شده است. بانک نهادی اقتصادی است که وظیفه‌هایی چون تجهیز و توزیع اعتبارات، عملیات اعتباری، عملیات مالی، خرید و فروش ارزها، نقل و انتقال وجوه، وصول مطالبات اسنادی و سود سهام مشتریان، پرداخت بدهی مشتریان، قبول امانات، نگهداری سهام و اوراق بهادار و اشیای قیمتی مشتریان، انجام وظیفه قیمومیت و وصایت برای مشتریان، انجام وکالت خریدها و فروش را برعهده دارد. وظایف بانک مرکزی عبارت است از: انتشار اسکناس و تنظیم حجم پول در گردش، نگهداری فلزات گرانبها و ارزهای متعلق به دولت، نگهداری ذخایر قانونی و موجودی نقدی بانک‌های تجاری، ایجاد امکانات اعتباری برای بانک‌های تجاری، انجام دادن عملیات تسویه‌حساب بین بانک‌ها، صندوقداری و نمایندگی مالی برای عملیات بانکی دولت، اجرای سیاست پولی و کنترل حجم اعتبارات. این بانک مسئولیت کنترل شبکه بانکی و اداره سیاست پولی ثبات را بر عهده دارد. این بانک، بانک‌های دیگر را درجهت ارائه خدمت و هماهنگی با اقتصاد به فعالیت وامی دارد.

منبع: صمت

ملیحه خورده‌پا

0

دیدگاهی نیست

دیدگاهی بنویسید

1 × دو =