انقلاب معدنی در راه است

انقلاب معدنی در راه است

115
0
داریوش اسماعیلی
داریوش اسماعیلی

به گزارش خبرگزاری سنگ ایران، نقشه راه معدن و صنایع معدنی نهایی شده و تا هفته آینده توسط وزیر صنعت، معدن و تجارت ابلاغ می‌شود. این نقشه که شهریور گذشته، نخستین بار توسط رئیس هیات عامل ایمیدرو اعلام شد با مشارکت و همفکری تشکل‌های معدنی تهیه شد و برای ۴ سال آینده، هدف این بخش را مشخص می‌کند.

نقشه راه معدن و صنایع معدنی، قرار بود بسیاری از مسائلی که فعالان این بخش با آن سروکار دارند یا دغدغه آنهاست را شامل شود تا راهکارهای مناسبی برای توسعه ارائه شده و به اجرا گذاشته شود.

در این زمینه، گفت‌وگویی با داریوش اسماعیلی، رئیس کمیته تعامل دولت و مجلس شورای اسلامی در حوزه معادن و رئیس فراکسیون معدن و صنایع معدنی مجلس انجام شده که می‌خوانید.

اسماعیلی مروری بر مهم‌ترین مصوبه‌ها و بندهای نقشه راه معدن و صنایع معدنی دارد. مهم‌ترین سرفصل‌های نقشه راه یاد شده، توسعه اکتشاف و تامین پایدار اطلاعات پایه، بهبود فضای کسب و کار بخش معدن و صنایع معدنی و رشد تولید، توسعه بازار، سرمایه‌گذاری و افزایش ظرفیت و جذب سرمایه‌گذاری و آموزش، توسعه پژوهش‌های کاربردی و ارتقای فناوری است. او معتقد است با اجرایی شدن نقشه راه معدن و صنایع معدنی، انقلاب معدنی در راه خواهد بود.

کمیته تعامل دولت و مجلس شورای اسلامی با چه هدفی شکل گرفت؟

در دی سال گذشته، دومین جلسه مشترک هیات رئیسه فراکسیون معدن و صنایع معدنی مجلس و اعضای کمیته معدن کمیسیون صنایع و معادن با وزیر صنعت، معدن و تجارت و هر ۳ معاون معدنی این وزارتخانه یعنی آقایان کرباسیان و سرقینی و خانم لک در دفتر شریعتمداری برگزار شد و موضوع این جلسه، برنامه‌ریزی برای افزایش ارتباط و تعامل بین مجلس و وزارت صنعت، معدن و تجارت و همچنین لایحه بودجه سال ۹۷ بود.

روند تهیه نقشه راه معدن و صنایع معدنی چگونه بود؟

پیش‌نویس «نقشه‌راه معدن و صنایع معدنی» تا نیمه اردیبهشت امسال آماده شد و پیش از نوروز با حضور بسیاری از فعالان بخش خصوصی، اقداماتی روی این نقشه راه انجام شد. درحال‌حاضر دبیرخانه‌ای بنا به پیشنهاد وزیر صنعت، معدن و تجارت و به نام دبیرخانه تعامل دولت و مجلس در بخش معدن تشکیل شده است که در آن ۶ نفر از معاونان وزیر صنعت، معدن و تجارت از جمله مهدی کرباسیان رئیس هیات عامل ایمیدرو، جعفر سرقینی معاونت معدنی وی، خانم دکتر لک رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی، رضا رحمانی معاون طرح و برنامه، یونس الستی معاون توسعه مدیریت، منابع و امور استان‌ها و سید ضیاءالدین شجاعی برهان معاون هماهنگی، حقوقی و امور مجلس حضور دارند.بنده نیز از اعضای هیات رئیسه فراکسیون معدن و صنایع معدنی و کمیته معدنی و صنایع معدنی کمیسیون هستم که بنا به پیشنهاد وزیر صنعت، معدن و تجارت، ریاست دبیرخانه یاد شده را بر عهده دارم.
بنا به دستور وزیر صنعت، معدن و تجارت، تهیه نقشه راه معدن و صنایع معدنی در دستور کار قرار گرفت تا برنامه ۴ ساله وزارتخانه برای مشکلات این بخش تعیین و مشخص شود. جلسه‌های متعددی برای جمع‌آوری و جمع‌بندی نظر بخش‌های مختلف از جمله بخش خصوصی برگزار شد و بعد از تهیه پیش‌نویس، نقشه راه برای معاونت‌های مختلف و البته بخش خصوصی ارسال شد تا مشکلات آن بررسی شود.
در نهایت پیش‌نویس نهایی برای تشکل‌های معدنی و معاونان و تمام اعضای این دبیرخانه ارسال شد و پس از برگزاری ۴ جلسه در محل کمیسیون صنایع و معادن که هر کدام ۲/۵ ساعت طول کشید در ۷۲ بند و ۴ سرفصل و راهبرد به تصویب رسید.
فقط در ۲ بند به اختلاف نظر برخوردیم و قرار شد با نظر آقای وزیر و در جلسه‌ای که همین هفته برگزار می‌شود نهایی شده تا هفته آینده برای اجرا توسط آقای شریعتمداری ابلاغ شود. همچنین مسئول اجرای هر بند و سرفصل مشخص شد. به این ترتیب برنامه ما برای بخش‌های مختلف و تشکل‌های معدنی و صنایع معدنی، روشن و مشخص می‌شود.

شاخص‌ترین بندهای این نقشه راه کدامند؟

یکی از مهم‌ترین سرفصل‌های این نقشه راه مربوط به اکتشافات و تولید اطلاعات پایه پایدار است که برعهده سازمان زمین‌شناسی و ایمیدرو بود و چند تصمیم مهم در این زمینه گرفته شد. یکی از این تصمیم‌ها این بود که ۳۰ درصد همه درآمدهای بخش معدنی مربوط به بند پ ماده ۴۳ قانون برنامه ششم توسعه و ۳۰ درصد تمام درآمدهای داخلی و اختصاصی ایمیدرو، شرکت‌ها تابع آن و سازمان زمین‌شناسی به بخش اکتشافات معدنی اختصاص یابد. اگر درآمد سالانه ایمیدرو را ۲۰۰۰ میلیارد تومان در نظر بگیریم ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیارد تومان سهم اکتشاف می‌شود که انقلابی در اکتشافات معدنی و شناسایی منابع ذخایر جدید مالی برای اکتشاف خواهد بود. یکی دیگر از تصمیم‌ها در این نقشه راه به عنوان یک بند، این بود که تمام داده‌های موجود مربوط به ایمیدرو، سازمان زمین‌شناسی و دیگر اطلاعاتی که سازمان‌های تابع ایمیدرو تولید می‌کنند و همچنین داده‌های اطلاعاتی بخش خصوصی به غیر از آنچه به صورت محرمانه در اختیار وزارتخانه قرار می‌دهند، در پایگاه داده‌ها ضبط و مرتب شود و آنلاین در اختیار همگان قرار گیرد. همچنین سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی که اکتشافات اولیه و مقدماتی را انجام می‌دهد، این اطلاعات را رایگان و آنلاین در اختیار همه قرار دهد.

یکی از مشکلات معدنداران، معارضات با سازمان محیط‌زیست و منابع طبیعی است. در این باره در نقشه راه معدن و صنایع معدنی چیزی دیده شده است؟

در بند دیگری در راستای رفع موانع تولید در این بخش، معاونت معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف شد معادن تعطیل و غیرفعال را شناسایی کرده و علت توقف فعالیت آنها را مورد بررسی قرار دهد تا مشخص شود دلیل توقف معدن شامل مشکلات نقدینگی، معارضین محلی یا محیط‌زیست و منابع طبیعی یا صلاحیت نداشتن معدندار است. گفتنی است درحال‌حاضر ۵۸۰۰ معدن در ایران پروانه بهره‌برداری گرفته‌اند که ۲۴۰۰ معدن مشغول معدنکاری هستند. پس از تهیه این گزارش، معاونت معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است برای رفع موانع تولید و فعالیت معادن اقدام کند و اگر به این نتیجه برسد که علت توقف فعالیت، صلاحیت ناکافی معدنکار بوده، پروانه معدن لغو می‌شود تا گروه‌های دیگر شانس خود را در بهره‌برداری از معدن بیازمایند. مقرر شد در مدت یک سال از ابلاغ نقشه راه معدنی، هیچ معدن غیرفعالی وجود نداشته باشد مگر آن معادنی که پروانه‌شان به همین دلیل توسط معاونت معدنی لغو شده است. این تصمیم، یکی از مهم‌ترین بندهای نقشه راه معدنی است و می‌تواند تحول و انقلابی در بخش معدن ایجاد کند.

برای نظارت بر اجرای بندهای نقشه راه چه تمهیداتی اندیشیده شده است؟

در بند دیگری مقرر شد جلسه‌های مستمر ماهانه با حضور نماینده مجلس شورای اسلامی، اعضای دبیرخانه و فراکسیون و کمیته معدنی و همچنین معاونان وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل شده و با حضور فعال تشکل‌ها، مصوبه‌های این نقشه راه دنبال شود و هر جلسه فقط به یکی از مواد معدنی یا به سنگ‌های تزئینی، سرب و روی، زغال سنگ و… اختصاص یابد تا این بخش‌ها نیز رونق یابند.

ارتباط معدن و دانشگاه‌ها و تولید محتوای علمی برای معادن و صنایع معدنی، یکی از چالش‌های بخش معدن بوده است. در این زمینه تصمیمی گرفته شده است؟

بله. چند بند از نقشه راه معدنی به این امر اختصاص یافته است. به بخش پژوهش‌های کاربردی نیز چند بند اختصاص یافته و تصمیم‌های خوبی گرفته شده است. در یکی از بندهای نقشه راه معدنی، مقرر شد تمام آزمایشگاه‌های وابسته به وزارتخانه، ایمیدرو و سازمان زمین‌شناسی و دیگر آزمایشگاهای موجود تحت مدیریت واحدی فعالیت کنند، چنانکه فقط ایمیدرو دارای یک آزمایشگاه است و سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ۲ آزمایشگاه دارد. معدن سنگان نیز دارای یک آزمایشگاه است و هر آزمایشگاه کار خودش را انجام می‌دهد، در حالی که اگر زیر نظر یک مدیریت واحد قرار گیرند به هم‌افزایی عملکرد آزمایشگاه‌ها می‌انجامد و می‌تواند منشأ تحول در این بخش شود. در بخش پژوهش نیز قرار شد ایمیدرو و سازمان زمین‌شناسی در راستای ایجاد موسسه‌های پژوهشی کاربردی با دانشگاه‌ها اقدام کنند، البته ایمیدرو در این زمینه اقداماتی انجام داده و کارهای مشترکی با دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریف در دست اقدام است. مورد دیگر درباره پژوهشگاه‌های کاربردی که در نقشه راه معدنی آمده است، این است که برای هر یک از عناصر سنگ‌آهن، زغال‌سنگ، مس، طلا، سرب و روی، آلومینیوم، خاک‌های صنعتی، عناصر نادر خاکی و… یک دانشگاه به عنوان قطب و مرجع پژوهشی این ماده معدنی انتخاب شود تا هر دانشگاه از این پس به صورت تخصصی درباره هر کدام از مواد معدنی کار پژوهشی انجام دهد و تمام پژوهش‌های مربوط به این عناصر به این دانشگاه‌ها ارجاع شود تا پراکنده‌کاری نشود. برای نمونه، دانشگاه تهران قطب تحقیقاتی طلا شود.

در زمینه حقوق دولتی نیز اشاره‌ای در نقشه راه معدنی شده است؟

بله. در نقشه راه، فرمول مشخصی برای پرداخت حقوق دولتی یا بهره مالکانه در نظر گرفته شده تا سرمایه‌گذار بتواند آینده کاری خود را ببیند. تصمیم دیگر دولت در این نقشه راه نیز این است که دولت به ویژه وزارت صنعت، معدن و تجارت و به طور عمده ایمیدرو تمام معادن در اختیار خود را واگذار کرده یا استخراج و فروش ماده معدنی را واگذار کند و پروانه را در اختیار خود نگه دارد تا از این راه، وزارت صنعت، معدن و تجارت دیگر تصدی‌گری نکند و معادن به بخش خصوصی سپرده شود.

  • صمت
۰
کانال خبرگزاری سنگ ایران در تلگرام

دیدگاهی نیست

دیدگاهی بنویسید

12 − 5 =